18 Ιουνίου, 2021

Ελέγξτε το βάρος σας, μέσα σε ένα περιβάλλον που δεν σας «βοηθάει»

Ελέγξτε το βάρος σας, μέσα σε ένα περιβάλλον που δεν σας «βοηθάει»

Categories: Ζωή

Το περιβάλλον που ζούμε επηρεάζει τη διατροφή μας

Δέκα χρόνια νωρίτερα, η έννοια «παχυσαρκογόνο» περιβάλλον (obesogenic environment) ήταν μια νέα έννοια η οποία συνέδεε το δομημένο περιβάλλον, δηλαδή τις συνθήκες που δημιουργούνται από μια σειρά ανθρώπινων επεμβάσεων στο φυσικό περιβάλλον, με τις διατροφικές συμπεριφορές και κατ’ επέκταση με τις διατροφικές μας επιλογές.

Η υπερκατανάλωση τροφής θεωρείται από μία μεγάλη μάζα πληθυσμού ζήτημα προσωπικής προτίμησης. Παρόλα αυτά, πολλές μελέτες υποδεικνύουν το αντίστροφο, ότι δηλαδή η πλειονότητα των ανθρώπων με παχυσαρκία επιθυμούν να χάσουν βάρος και μάλιστα οι περισσότεροι από αυτούς βρίσκονται σε συνεχή προσπάθεια περιορισμού της τροφής τους, η οποία όμως σπανίως καταλήγει σε επιτυχή και σημαντική μείωση βάρους.

Η απώλεια βάρους απαιτεί συνεχή γνωστική προσπάθεια, η οποία δύσκολα επιτυγχάνεται σε ένα απαιτητικό περιβάλλον που μας οδηγεί να ζούμε σε πολύ γρήγορους ρυθμούς. Για παράδειγμα, η ενασχόληση ενός εργαζόμενου με την εργασία του, ενώ παράλληλα τρώει μπροστά στον υπολογιστή του, έχει ως αποτέλεσμα την αυξημένη ποσότητα φαγητού κατά την ώρα του γεύματος. Αυτό συμβαίνει γιατί ο έλεγχος της τροφής, της ποσότητας αλλά και της ποιότητας χάνεται όταν δεν είμαστε συγκεντρωμένοι στο φαγητό μας.

Ένα ακόμη παράδειγμα για το πώς επιδρά το περιβάλλον στις διατροφικές μας επιλογές και στην αύξηση του βάρους είναι η αυξημένη πρόσβαση (ή διαθεσιμότητα) σε υψηλών θερμίδων σνακ, ενώ ταυτόχρονα είναι μειωμένη η διαθεσιμότητα υγιεινών σνακ. Για παράδειγμα, το να αγοράσει κάποιος ένα φρούτο, ένα γιαούρτι και λίγους ξηρούς καρπούς για να φτιάξει με αυτά το γεύμα του, είναι πολύ πιο «δύσκολο» σε ένα περιβάλλον που προωθεί την πώληση έτοιμων σνακ όπως οι σφολιάτες, τα σάντουιτς και τα burger. Αφενός, η έλλειψη διατροφικής εκπαίδευσης και αφετέρου η μεγάλη διαθεσιμότητα των τελευταίων τα καθιστούν «εύκολη λύση» για τους περισσότερους.

Τέλος, είναι αποδεκτό ότι το αστικό περιβάλλον δεν προάγει την αύξηση της φυσικής δραστηριότητας. Μελέτες δείχνουν ότι σε περιβάλλοντα με μικρά πεζοδρόμια, κακό δίκτυο συγκοινωνίας με λιγότερες στάσεις και αραιή συχνότητα δρομολογίων και δυσκολότερη προσβασιμότητα σε κέντρα αθλητισμού, τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας των κατοίκων είναι χαμηλά, συγκριτικά με εκείνους όπου το περιβάλλον τους προωθεί (και διευκολύνει) την καθημερινή σωματική δραστηριότητα.

Πώς μπορούμε εμείς να ρυθμίσουμε το βάρος μας σε ένα περιβάλλον που δεν μας «βοηθάει»;

  • Ξεκινώντας από το περιβάλλον του σπιτιού μας, αποφεύγουμε να αγοράζουμε και να αποθηκεύουμε στα ντουλάπια μας τροφές χαμηλής διατροφικής αξίας όπως τσιπς και μπισκότα
  • Προετοιμάζουμε τα γεύματα των επόμενων 2-3 ημερών, ώστε στη δουλειά ή στο σχολείο να έχουμε πρόσβαση σε σπιτικό φαγητό
  • Προσέχουμε τις μερίδες των γευμάτων που θα πάρουμε την επόμενη μέρα μαζί μας, ώστε ακόμα και κάτω από συνθήκες στρες και έλλειψης χρόνου να έχουμε τον έλεγχο της ποσότητας που τρώμε
  • Προμηθευόμαστε από πριν υγιεινά σνακ, όπως ένα γιαούρτι και λίγους ανάλατους ξηρούς καρπούς, για να μη χρειαστεί να αγοράσουμε από έξω σνακ που δεν γνωρίζουμε τη διατροφική τους αξία
  • Αν επιλέξουμε τη λύση του έτοιμου φαγητού, προτιμάμε ένα γεύμα με τη μορφή «άπαχη πρωτεΐνη – σαλάτα – ελαιόλαδο» π.χ. κοτόπουλο ψητό και πράσινη σαλάτα με 1 κουταλιά ελαιόλαδο
  • Προσπαθούμε να μειώσουμε τη χρήση του αυτοκινήτου και να χρησιμοποιούμε όποτε είναι εφικτό τα μέσα μαζικής μεταφοράς, ή επιδιώκουμε να περπατάμε περισσότερο
  • Τέλος, είναι σημαντικό να απευθυνθούμε στον κατάλληλο επαγγελματία υγείας, ώστε να λάβουμε την κατάλληλη συμβουλευτική και διατροφική εκπαίδευση, αυξάνοντας το εύρος των διατροφικών επιλογών που κάνουμε με επίγνωση, έχοντας τη σωστή πληροφόρηση.